Warmtepomp of wachten op waterstofketel?

Geplaatst op: dinsdag 14 mei 2019 11:58

Warmtepompen zijn al een tijd volop in het nieuws. Ze zijn de meest gebruikte oplossing in nieuwbouwwoningen, maar ook in de bestaande bouw is deze gasloze oplossing steeds vaker te zien. En toen kwam de waterstofketel om de hoek kijken. Nu rijst de vraag: moeten we overstappen op een warmtepomp of wachten op de waterstofketel?

Warmtepomp niet altijd geschikt voor bestaande bouw

De warmtepomp is de meest toegepaste oplossing om nieuwbouwwoningen te verwarmen. Nieuwe woningen mogen namelijk geen gasaansluiting meer hebben. Een elektrische warmtepomp is dan de meest logische keuze. Voor bestaande bouw ligt dit anders. De meeste Nederlandse woningen zijn lang niet altijd geschikt voor een gasloze oplossing. Een warmtepomp werkt namelijk met een lage temperatuur, in tegenstelling tot een cv-ketel. Wil je een warmtepomp in een bestaande woning plaatsen? Dan moet er in eerste instantie gekeken worden naar het afgiftesysteem.

Lagetemperatuurverwarming

Gewone radiatoren zijn meestal niet geschikt voor lagetemperatuurverwarming. En als de woning ook nog onvoldoende is geïsoleerd, krijg je de woning met lagetemperatuurverwarming niet voldoende warm. Ten slotte moeten ook de leidingdoorsneden naar de afgiftesystemen op het juiste volume worden berekend. Als dat niet gebeurt, is een warmtepomp niet rendabel. Kortom: een warmtepomp in een bestaande woning is helaas niet altijd vanzelfsprekend. 

Waterstofketel hét goedkope alternatief?

Een ander punt waarop mensen stuiten is dat warmtepompen duur zijn. Duurder dan een gewone cv- of hr-ketel. Gelukkig bestaan er subsidies op de aanschaf. Maar ondanks deze subsidies blijft de warmtepomp voor veel mensen nog steeds een financieel struikelblok. En ook de komst van de hr-ketel op waterstofgas zorgt ervoor dat mensen hun hand liever nog even op de knip houden. Een ketel op waterstofgas: dan mag de ketel in huis gewoon blijven hangen. Dat is de moeite waard om op te wachten, toch?

Het lijkt zo simpel. Maar...

De cv-ketel op waterstofgas. Is het dé oplossing voor bestaande woningen? Het waterstofgas wordt gewoon vervoerd via de bestaande gasleidingen. Die zijn eenvoudig om te bouwen voor de transport van waterstof. Klinkt goed. Toch is het minder simpel dan gedacht. Een gewone hr-ketel werkt niet zomaar op waterstofgas. De ketel moet worden aangepast of er moet een nieuwe hr-ketel komen die wél gebouwd is voor de verbranding van waterstofgas.
Ai, dat is een minpuntje. Maar... een hr-ketel is alsnog goedkoper dan een volledige warmtepompinstallatie, niet waar?

Ook hier maken veel mensen een denkfout. Ja, zo'n waterstofgasketel is ongetwijfeld goedkoper te fabriceren dan een warmtepomp. Maar waterstofgas is wel anders dan aardgas. Waterstofgas heeft namelijk een veel lagere energiedichtheid dan aardgas. Dat betekent dat er wel drie keer méér waterstofgas door de ketel moet om dezelfde warmte te creëren. 

De meeste waterstof is nog niet duurzaam

Daarnaast is waterstofgas nog helemaal niet zo duurzaam. Waterstofgas is pas een duurzame oplossing wanneer deze 'groen' is. Groene waterstof is waterstof die is gemaakt met duurzame energie (dus opgewekt uit zonne- of windenergie). Groene waterstof produceer je door middel van elektrolyse. Dan wordt waterstof met behulp van elektriciteit uit water gehaald. Hier komt geen CO2-uitstoot aan te pas. Maar wanneer de elektriciteit die voor de elektrolyse wordt gebruikt is opgewekt uit kolen, olie of aardgas, is het proces alles behalve duurzaam. Er komt immers nog steeds CO2 vrij. En dat is nou juist níét de bedoeling.

Waterstof kan nog lang niet concurreren met andere brandstoffen

Daarnaast gaat het waarschijnlijk nog járen duren voordat er genoeg waterstof is om álle bestaande woningen (die niet in aanmerking komen voor een warmtepomp of warmtenet) te verwarmen. Onderzoekers denken dat groene waterstof pas rond 2035 kan concurreren met waterstof dat is gemaakt uit fossiele brandstoffen. En zodra het zover is, is de kans aanwezig dat de industrie éérst gebruik maakt van de groene waterstof. Zij zijn immers het meest vervuilend. De kans dat er binnen een paar jaar waterstofgas in onze ketels brandt is vooralsnog erg klein.

Transport waterstof (nog) niet efficiënt

Als laatste is de transport van waterstofgas nog lang niet efficiënt. Zo moet waterstofgas namelijk gecomprimeerd worden voor transport door het aardgasnetwerk. Dit kost veel energie. En als je het vanuit de hele keten bekijkt (van productie tot aan de verbranding in de hr-ketel) gaat de helft van die energie verloren. Kortom: we hebben nog een lange weg te gaan met waterstof.

Warmtepomp creëert extra energie in tegenstelling tot waterstofketel

De warmtepomp heeft nog een extra voordeel ten opzichte van een waterstofketel. Warmtepompen kunnen namelijk met een beetje elektriciteit (en onder de juiste omstandigheden) zo'n vier keer méér energie aan warmte produceren. Gaat er bij een waterstofketel nog veel energie verloren (tijdens het transport): bij een warmtepomp creëer je juist extra energie. Een warmtepomp is daarom vooralsnog de meest energie-efficiënte oplossing om woningen te verwarmen. Veel efficiënter dan de waterstofketel nu.

Hybride warmtepomp goede tussenoplossing

Oké, stel dát we allemaal overstappen op een warmtepomp. Is er dan wel capaciteit genoeg op het elektriciteitsnet?
Nu misschien nog niet. Maar we kúnnen ook niet allemaal massaal overstappen op een all electric warmtepomp. De hybride warmtepomp is een goede tussenoplossing. Deze zorgt voor bijna het hele jaar warmte. En als het écht koud wordt, springt de cv-ketel bij. 

Smart grids

En verder wordt er hard gewerkt aan het smart grids (slimme regelapparatuur) in Nederland. Daarmee wordt de energiehuishouding tussen zonnepanelen, warmtepomp, energieopslag en elektrische auto's perfect op elkaar afgestemd. Daarmee voorkom je overbelasting van het netwerk. 

De béste oplossing? Die is er niet

Conclusie? Er is geen beste oplossing, omdat er teveel variabelen zijn. Een warmtepomp is alleen energie-efficiënt als het huis er voldoende op aangepast is. En waterstofgas lijkt misschien goedkoper, maar er is nog onvoldoende capaciteit om groene waterstof in grote hoeveelheden te produceren én het transport is nog veel te inefficiënt. 

Uiteindelijk gaat het om de gehele keten. Van productie tot transport tot verbruik. Ook moeten vraag en aanbod perfect op elkaar worden afgestemd, zodat niet straks het elektriciteitsnet of het gasnetwerk plat ligt. Vroeger rolden we landelijk een gasnetwerk uit. Dé oplossing voor bijna ieder huis. Nu is de situatie veel complexer en verschilt per regio, gemeente, woning en zelfs bewoners. De beste oplossing is voor iedereen anders. Wat voor jouw huis perfect is, kan voor de buurman onmogelijk zijn. 

Bron: Thuiscomfort

Deel dit artikel:

Categorie:
General

Plan nu uw afspraak in!

Akkoord
Om u beter en persoonlijker te helpen, gebruiken wij cookies en vergelijkbare technieken. Met de cookies volgen wij en betrouwbare door ons ingeschakelde partijen uw internetgedrag binnen onze website. Hiermee tonen we advertenties op basis van uw interesse. Klik op akkoord om toestemming te geven. Meer weten? Bekijk onze cookiepagina. U kunt cookies ook niet accepteren.